Więcej o historii
i idei
Festiwalu Teatrów
A PART tutaj.
14. MIĘDZYNARODOWY FESTIWAL TEATRÓW A PART PRZEMIJANIE
Katowice, 19-23 czerwca 2008
19 czerwca (czwartek)
18.00 Teatr Korez (plac Sejmu Śląskiego) MARTA ANDRZEJCZYK (Olsztyn): CICHO 20.00 Teatr Śląski (Rynek) THEATER DEREVO (St. Petersburg/Drezno): THE GOSPEL OF ANTON
20 czerwca (piątek)
20.00 Teatr Korez (plac Sejmu Śl.) BRADIPOTEATAR (San Marino): 1704 22.00 boisko Uniwersytetu Śląskiego (ul. Moniuszki) TEATR A PART (Katowice): EL NINO
21 czerwca (sobota)
20.00 Teatr Korez (plac Sejmu Śl.) TEATR KANA (Szczecin): GEIST 22.00 boisko Uniwersytetu Śląskiego (ul. Moniuszki) TEATR BIURO PODRÓŻY (Poznań): H OF D
22 czerwca (niedziela)
18.00 Kinoteatr Rialto (ul. św. Jana) TEATR PORYWACZE CIAŁ (Poznań): OUN 20.00 Teatr Korez (plac Sejmu Śl.) TEATR CINEMA (Michałowice): NIE MÓWIĘ TU O MIŁOŚCI
23 czerwca (poniedziałek)
18.00 Teatr Korez (plac Sejmu Śl.) TEATR A PART (Katowice): ZWYKŁE POTRZEBY 20.00 Teatr Śląski (Rynek) DO THEATRE (St. Petersburg/Aachen): UPSIDE DOWN 22.00 Stary Dworzec (ul. Dworcowa) KOMPANIA DOOMSDAY (Białystok): SALOME
Na wszystkie spektakle bilety w cenie 20 zł do nabycia w miejscach prezentacji. Rezerwacje biletów wyłącznie w miejscach ich sprzedaży. Na spektakl Kompanii Doomsday w hali Starego Dworca bilety do nabycia w kasie Kinoteatru Rialto.
Na otwarcie festiwalu (recital CICHO Marty Andrzejczyk) oraz na przedstawienia plenerowe (EL NINO Teatru A Part i H OF D Teatru Biuro Podróży) wstęp wolny.
MARTA ANDRZEJCZYK jest aktorką Białego Teatru z Olsztyna i Teatru Kreatury z Gorzowa
Wielkopolskiego, wcześniej występowała też w Teatrze Pantomimy Olsztyńskiej oraz
Olsztyńskim Teatrze Rapsodycznym. Współzałożyciela grupy literacko-muzycznej Scena
Babel.
Recital CICHO to autorski program śpiewany artystki, poetycka podróż do krainy umarłych,
na który składa się 19 utworów do tekstów m.in. Bolesława Leśmiana, Stanisława
Grochowiaka, Czesława Miłosza i Haliny Poświatowskiej. Przedstawienie wyreżyserował
Przemek Wiśniewski.
DEREVO jest jednym z najsłynniejszych europejskich teatrów awangardowych. Teatr został
założony w 1988 roku w St. Petersburgu przez Antona Adasinskiyego, wcześniej frontmana
grupy rockowej Avia oraz aktora teatru klaunów Licedei. Przedstawienia grupy, takie jak
"Red Zone", "Driver" czy "Once", prezentowane na wszystkich kontynentach, należą dziś do
klasyki współczesnego teatru eksperymentalnego. Od 1997 roku artyści teatru mieszkają i
pracują w Dreźnie. Spektakle Dereva, zawsze bezsłowne, to oryginalne połączenie różnych
stylów i teatralnych tradycji, począwszy od teatru klaunów właśnie, poprzez japońskie butoh
aż po włoską komedię dell'arte. W działaniach Dereva nie odnajdziemy jednak prostych
odwołań do powyższych trzech stylów, ale nieustanne ich przekraczanie. Derevo
wypracowało własny, ekstrawagancki styl narracji, pełen zaskakujących konceptów,
fabularnej dezynwoltury, nieustannego balansowania między skrajnościami, wreszcie
zdumiewającego swą perfekcją, oryginalnego aktorstwa. Każde z przedstawień Dereva jest
szalonym, anarchistycznym show, krzykiem, mierzeniem się z pustką.
"Nie wiadomo dokładnie, czy spektakle Dereva są o czymś, ale prawdopodobnie nie są o
niczym, ponieważ są czymś. Jak drzewo."
THE GOSPEL OF ANTON jest najnowszą produkcją Dereva, powstałą w wyniku cyklu
improwizacji, które miały miejsce w marcu i kwietniu tego roku w Rosji i we Włoszech.
Artyści piszą o nim: "Sex, religia, polityka i przemoc to tematy, których Derevo próbowało
dotąd unikać. W GOSPEL OF ANTON tabu zostało przełamane. Nie rozglądaj się wokoło,
zajrzyj w samego siebie. Zajrzyj w najintymniejsze zakamarki swojego serca." W
przedstawieniu występują Anton Adasinskiy, Tanya Khabarova i Elena Iarovaia.
BRADIPOTEATAR powstał w 1997 roku i jest obecnie jedynym profesjonalnym teatrem
niezależnym w San Marino. Przedstawienia Bradipoteatar powstają w wyniku improwizacji,
poprzedzonej studiami nad podejmowanym tematem. Rozpoczynając od groteski artyści
zmierzają ku powadze, która rzuca zupełnie nowe światło na stanowiący punkt wyjścia
temat.
Spektakl 1704 nawiązuje do historii Republiki San Marino odnosząc ją zdarzeń i historii
współczesnej. "San Marino, pierwsze państwo mające pisaną konstytucję, chroniąc prawo do
własnej niezależności, wypowiedziało wojnę prewencyjną całemu światu. Uznając się za
centrum światowej wolności i demokracji, postanowiło wprowadzić ją przemocą wszędzie
wokoło. Dysponowało bowiem potężną armią, złożoną z 3 mężczyzn i starego dobosza.
Siodłem, batem i zardzewiałym pistoletem."
TEATR A PART jest niezależną organizacją teatralną, założoną w 2004 roku przez Marcina
Hericha, reżysera i dyrektora artystycznego Festiwalu A PART. Teatr A PART realizuje jego
autorskie przedstawienia i widowiska. To teatr narracji wizualnej, metafory i symbolu,
operujący szeroką gamą środków teatralnych i chwytów scenicznych. Twórców teatru
interesuje w przekazie teatralnym to, co niewerbalizowalne, zawarte w emocjach, popędach i
tajemnicach egzystencji: imponderabilia.
EL NINO jest dużym przedstawieniem plenerowym, inspirowany toposem macierzyństwa z
jednej strony, z drugiej zaś figurą kozła ofiarnego. "El nino" (hiszp. chłopczyk) to nazwa
złowrogiego prądu morskiego na Oceanie Spokojnym, przez wielu meteorologów
obarczanego odpowiedzialnością za wielkie katastrofy klimatyczne: trzęsienia ziemi, tornada,
susze, burze błota. Przywołując tę nazwę twórcy spektaklu pokazują człowieka w świecie
pełnym zagrożeń i lęków, świcie realnym, który staje się urzeczywistnionym majakiem z
koszmarnego snu.
ZWYKŁE POTRZEBY to bezsłowny seans sceniczny, łączący w sobie poetykę czarnego teatru
snów, stylistykę radykalnego teatru ciała i emocji oraz elementy teatru tańca. W spektaklu
można odnaleźć odniesienia do europejskiego malarstwa i literatury symbolicznej oraz
twórczości filmowej Sama Mendesa i Pedro Almodovara.
TEATR KANA jest teatrem autorskim, założony w 1979 roku w Szczecinie przez Zygmunta
Duczyńskiego, który był jego dyrektorem oraz autorem wszystkich jego przedstawień
(scenariusze, scenografia, reżyseria). Duczyński był także autorem wszystkich ważniejszych
projektów powstałego w 1994 roku Ośrodka Teatralnego Kana. Najwazniejszymi
dokonaniami scenicznymi teatru były zrealizowane na początku lat dziewięćdziesiątych
znakomite adaptacje twórczości Wenedikta Jerofiejewa: "Moskwa-Pietuszki" i "Noc",
wielokrotnie nagradzane, m.in. podczas festiwalu Fringe w Edynburgu.
Spektakl GEIST to ostatnie przedstawienie, nad którym pracował Duczyński, dokończone
przez zespół Teatru Kana we współpracy z Arkadiuszem Buszko. Twórca spektaklu zmarł 15
marca 2006 roku. Przedstawienie oparte jest na motywach dramatu "Adam Geist" Dei Loher
- jednej z najważniejszych współczesnych dramatopisarek niemieckich. GEIST zadaje
pytanie o nieprzewidywalność ludzkiego życia, o wiecznie narażone na upadek
człowieczeństwo. Spektakl nie jest jednak utrzymany w mrocznej aurze - nieoczekiwane
zwroty akcji wprowadzają paradoksalny komizm, otaczając postaci i sytuacje aurą gorzkiego
humoru.
"Praca nad tym przedstawieniem była, jak się okazało, naszym ostatnim spotkaniem z
Zygmuntem i jego spotkaniem z istotnymi dla niego tematami, pytaniami, obrazami.
Z ludźmi, których poprzez ten spektakl odkrywał, poznawał, pomagał im docierać do
rzeczywistych emocji. To, co się budowało na scenie wynikało nie tylko z aktorskiego
działania, ale także, a może przede wszystkim, z uważnych rozmów, ze wspólnie
podejmowanej ciszy. Z uczciwego przyznawania się do niemożności. Z szukania tego, co
dotyka obecnego czasu. Długo zastanawialiśmy się, czy podjąć próbę dokończenia tego
przedstawienia, już bez Zygmunta. Skala wątpliwości była oczywista. Daliśmy sobie czas na
decyzję. Wsłuchaliśmy się w ten spektakl. Próbowaliśmy zachować to, czego chciał dotknąć
Zygmunt, wiedząc jednocześnie, że nie wolno nam kopiować jego języka. Trzeba było
odnaleźć własną odpowiedź na pytania, które nam zadał. Trzeba było zadać sobie własne
pytania. Każda prezentacja tego spektaklu jest dla nas spotkaniem. Ważnym. Niełatwym. Ale
podjętym."
Zespół Teatru Kana
TEATR BIURO PODRÓŻY istnieje od 1989 roku. Jego założycielem i reżyserem jest Paweł
Szkotak. W ciągu kilkunastu lat poszukiwań artystycznych teatr wypracował własną metodę
pracy nad spektaklem oraz rozpoznawalny styl. Od początku swojego istnienia artyści
związani z Teatrem Biuro Podroży zwracali szczególną uwagę na społeczną wartość przekazu
teatralnego. Takie postrzeganie sztuki, ucieczka od izolacji sal teatralnych była powodem do
wyjścia ze spektaklami w kierunku widzów i przestrzeni otwartej. Przyjęta filozofia
uprawiania teatru skłania jego twórców do działania w miejscach trudnych i specyficznych,
często na obrzeżu sztuki teatralnej. Nazwa teatru stała się wyznacznikiem jego stanu
egzystencji. W ciągu blisko 20 lat działalności przedstawienia Biura Podróży obejrzało
kilkaset tysięcy widzów w 40 krajach na wszystkich kontynentach. Teatr Biuro Podróży był
uczestnikiem największych światowych festiwali teatralnych oraz laureatem wielu
prestiżowych nagród.
H OF D to spektakl plenerowy inspirowany opowiadaniem "Jądro ciemności" Josepha
Conrada. Wykorzystując metaforę miejsca, jakim jest conradowskie "jądro ciemności" Biuro
Podróży stworzyło spektakl opisujący współczesne mechanizmy społeczne, ukazujący ich
patologie i niebezpieczeństwa. Opowiada on o narodzinach nowego "apartheidu" - dzielącego
ludzi na bogatych, zdrowych i sytych oraz biednych, chorych i głodnych. W przedstawieniu
ukazany jest świat niedalekiej przyszłości, w którym zmienia się konfiguracja społeczna i
powiększa przepaść klasowa. Ta polaryzacja doprowadza stopniowo do rozmycia się norm,
które do tej pory ustalały i regulowały relacje międzyludzkie. W tym świecie człowiek
osiągnął kres bezpieczeństwa, za którym może liczyć tylko na własną desperację, instynkt i
łut szczęścia. Efektem tego jest poszukiwanie autorytetów i bogów, których opieka jest
iluzoryczną gwarancją przetrwania. Zaś sterylny świat sytych pozbawiony metafizyki staje
się coraz bardziej wypalony i jałowy. "Jądro ciemności" to miejsce, w którym te dwa obce
sobie światy zaczynają się przenikać.
TEATR PORYWACZE CIAŁ powstał w 1992 roku. W swoich autorskich spektaklach jego
twórcy mierzą się z mitami popkultury, kpią z nich, a jednocześnie pokazują jak dalece są
przez nie ukształtowani. Ze swobodą poruszają się we współczesnej przestrzeni kulturowej,
cytują, komentują, przetwarzają obrazy i wątki. Porywacze Ciał zrealizowali do tej pory 17
spektakli.
OUN to monodram Katarzyny Pawłowskiej z pogranicza teatru i performance art. Skrót
"OUN" oznacza obwodowy układ nerwowy. Spektakl jest bezczelnie bezpretensjonalny i
bezinteresowny. Powstał, żebyśmy mogli lepiej poznać jego autorkę, jej udawaną beztroskę i
(chyba) prawdziwy strach.
TEATR CINEMA powstał w 1992 roku. Grupa tworzy przedstawienia autorskie o wyraźnym,
oryginalnym stylu, będące z założenia artystyczną odpowiedzią na kulturę masową. Autorem
tesktów, scenariuszy i scenografii oraz reżyserem wszystkich przedstawień Cinemy jest
malarz i scenograf Zbigniew Szumski. Przedstawienia teatru powstają jako wynik napięcia
między aktorskimi improwizacjami oraz ideami i twórczością Szumskiego. Twórcy teatru
nazywają swoje spektakle "rewoltą wyobraźni przeciw rutynie rzeczywistości". Spektakle
Teatru Cinema zarówno w warstwie wizualnej, jak również w obszarze tekstów i kreowanych
sensów nawiązują do tradycji surrealizmu, dadaizmu i teatru absurdu. W jego centrum
znajduje się ten sam charakterystyczny bohater, z twarzą ukrytą w cieniu melonika,
tragiczny i równocześnie komiczny.
Powstały w 1995 roku spektakl NIE MÓWIĘ TU O MIŁOŚCI uważany jest przez wielu
krytyków za najznakomitsze osiągnięcie zespołu.
"Sceny z życia pracowników zieleni miejskiej. Grupa pracowników zieleni miejskiej kopie dół.
Sądząc z koloru ścian dołu, które stają się coraz bardziej niebieskie, pomylili kierunki i
zamiast w dół, kopią w górę. Tak mógłby wyglądać rozszerzony podtytuł. Taki był jeden z
tematów zadany aktorom do improwizacji. Jean Cocteau w swoim dzienniku użył pojęć:
ludzie-pułapki, sytuacje-pułapki. My, nie rezygnując z tamtych, dodaliśmy do tego rzecz
najzwyklejszą: przedmiot-pułapkę. Aktorzy zostali wyposażeni w trzy przedmioty-pułapki:
łopatę, paczkę i zabawkę na patyku - rodzaj marionetki. Były jeszcze budy - metalowe
pojemniki i cała lista określająca, czym mogą być takie "budowle": rakiety jak z rycin
ilustrujących powieści Verne'a, budki strażnicze, szafki na ubrania robocze, pionowe trumny,
wychodki - obraźliwie, zbroje - wzniośle. Taki był punkt wyjścia przed spektaklem. Tekst
pojawił się później. Tekst po to, by zagadać niepewność. 'Zorientować się w sytuacji'.
Przeczekać. 'I na końcu deser. Uroczyste parcie pogrzebowe związane z pierwszymi
samodzielnymi krokami śmierci' - te słowa wypowiada jedna z postaci. Chcieliśmy jak
najpóźniej "powiedzieć postaciom", wokół jakich spraw obracają się ich prace. Byli przecież
pracownikami zieleni miejskiej i poza kopaniem grobów mieli masę innych zajęć, jak np.
zamiatanie ulic, strzyżenie trawników, usuwanie padłych zwierząt, malowanie pasów na
jezdni, zbieranie śmieci. Tak powstał ten spektakl. Temat główny - śmierć - pozostał w
ukryciu, zajmowaliśmy się prostymi czynnościami, rytmizując je i multiplikując, tak by
powstał rodzaj tańca. "Taneczne układy życiowe" miały stopniowo zamieniać się w 'układy ze
śmiercią', w których nikt nie jest mocny."
Zbigniew Szumski
Założony w 1987 roku teatr ruchu DO THEATRE jest jedną z najbardziej znanych rosyjskich
grup eksperymentalnych. Artyści Do uprawiają physical theatre w jego najbardziej
ekstremalnej formie, zwanej "rosyjskim modernizmem", pełnej brutalności i liryzmu. Od
wczesnych lat 90. teatr kontynuuje swoje poszukiwania teatralne w kontekście
międzynarodowym. Obecnie miejscem stałej pracy twórców Do jest niemieckie Aachen, skąd
podróżują ze swoimi spektaklami po całym świecie.
UPSIDE DOWN jest spektaklem z pogranicza komedii slapstickowej, teatru tańca i sztuki
mimu. To dziwna peregrynacja poprzez ludzkie ciało i duszę, historia o neo-Frankensteinie
opowiedziana z anatomiczną precyzją. W faustowskim laboratorium trzy głupie duchy
zabawiają się w mroczne eksperymenty. W ich wyniku dochodzi do szeregu chaotycznych i
paradoksalnych transformacji, wywracając świat opowieści do góry nogami. Spektakl Do to
dziwna czarna komedia egzystencjalna, szalona mikstura absurdu, groteski i melancholii.
KOMPANIA DOOMSDAY powstała w czerwcu 2004 roku jako niezależna inicjatywa
absolwentów Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza Wydziału Sztuki Lalkarskiej w
Białymstoku. Grupa ma na swoim koncie cztery spektakle: "Until Doomsday. Ballada o
latającym holendrze", "Salome", "Kąsanie" i "Murdas. Bajka", a swoje przedstawienia
prezentowała we wszystkich ważniejszych miastach Polski i Niemiec a także w innych
krajach Europy (Francja, Austria, Szwajcaria, Czechy, Słowacja, Węgry) i poza jej
granicami (Egipt, USA). Zdobyła nagrody na prestiżowych festiwalach (m.in.
Międzynarodowy Festiwal Teatralny MALTA) oraz uznanie krytyki polskiej i zagranicznej.
Często podkreślano unikalność jej stylu, oryginalne odczytanie wartościowej literatury oraz
precyzję i profesjonalizm, z jakimi przygotowane są wszystkie spektakle.
Przedstawienie SALOME, oparte na motywach dramatu Oskara Wilde'a to najbardziej
utytułowane dokonanie grupy, zrealizowane we współpracy ze znanym niemieckim teatrem
lalkowym Figurentheater Wilde & Vogel w reżyserii Michaela Vogela.
"Taniec Salome sprawił, że wszyscy potracili głowy: Herod - jej ojczym, Herodiada - jej
matka, Jan Chrzciciel, a w końcu i sama Salome. W tańcu była potęga, potęga była w
tancerce, która odrzuciła pół królestwa wybierając głowę pustynnego kaznodziei. Salome:
trauma nowych czasów, tragedia fatalnej namiętności. Miłość mówi językiem szaleństwa,
obnaża ludzkość poprzez morderstwo ukochanego. Sztuka teatralna z lalkami, maskami i
przedmiotami, sztuka o zakazanym wyglądzie. Rzeczy zaczynają mówić, ożywać, są
wciągane na scenę i wyrzucane z niej. Zimny wyraz śmierci. Animowane ponownie, przez
łapiących oddech aktorów, oświetlają jedno: z pragnieniem gniewu, miłość. Sztuka
rozpoczyna się ponownie."
Produkcja
i organizacja festiwalu: Stowarzyszenie
Teatralne A PART. W
realizacji
przedsięwzięcia wzięli
udział: Marcin Herich, Monika Wachowicz i Katarzyna Pryc.
Projekt objęty
mecenatem Miasta Katowice. Festiwal zrealizowano
z wykorzystaniem środków finansowych z budżetu
samorządu Województwa
Śląskiego. Projekt dofinansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa
Narodowego w ramach programu operacyjnego Promocja Twórczości.
Sponsorzy
i partnerzy: Fundacja dla Śląska, Hotel Campanile - Katowice,
Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach, PNS Polska Sp. z o.o., Górnośląskie
Centrum
Kultury, Teatr Korez, Teatr im. S. Wyspiańskiego w Katowicach,
Uniwersytet Śląski, Kinoteatr Rialto, PKP
Energetyka, PKP Nieruchomości.
